Zakopane stulecie sporu o Morskie Oko.
13 września
2002 roku mija sto lat od wydania werdyktu przez Międzynarodowy Sąd
Rozjemczy w Grazu, na mocy którego Galicja zachowała tereny przygraniczne
obejmujące
między innymi Morskie Oko i Dolinę Rybiego Potoku.
Początki sporu sięgają
schyłku XVI wieku. Wówczas w latach 1575 -1634 Olbracht Laski, a
później Jerzy Horwath Pallocsay i jego następcy zgłaszają roszczenia
do części
starostwa nowotarskiego, obejmującego między innymi Morskie Oko.
W czasach przedrozbiorowych spór toczył się między Polską w Węgrami,
a
w okresie
rozbiorów między Galicją a Węgrami. Największe nasilenie konfliktu
nastąpiło w latach 1890 1901. W tym czasie władze węgierskie wysyłają
w rejon sporu
oddział żandarmerii nad Morskie Oko. Dochodzi nawet do drobnych
potyczek zbrojnych.
Konflikt o Morskie Oko wzbudził duże zaniepokojenie
społeczeństwa
polskiego. W roku 1901 Austria i Węgry powołały Międzynardowy
Sąd Rozjemczy, na czele którego stanął Szwjacarc Johan Winkler. Strona
galicyjska żądała utrzymania istaniejącej granicy. Największym obrońcą
praw galicji
do
Morskiego Oka był profesor Uniwersytetu Lwowskiego Oswald Balzer.
Polski
uczony oparł się na dawnych mapach i licznych świadectwach litereckich
z XVII i XVIII wieku i dowiódł, że obszar starostwa nowotarskiego
sięgał aż do Małej Wysokiej i Polskiego Grzebienia. 13 września 1902
roku
Sąd w Grazu ogłosił wyrok Morskie Oko zostało przy Galicji.
Imieniem
profesora
Oswalda Balzera nazwano w Zakopanem ulicę i szkolę. |
