Zakopane Muzeum Stylu Zakopiańskiego
Przyjeżdżający
po raz pierwszy do Zakopanego nawet na krótko powinni koniecznie odwiedzić
Muzeum Stylu Zakopiańskiego mieszczące się w słynnej willi "Koliba" przy
ulicy Kościeliskiej 18.
Zakopane Willa Koliba, ul. Kościeliska 18, tel. (0-18)
20 136 02,
czynne od środy do niedzieli w godz. 10.00 - 14.00
Zakopane odegrało
w kulturze Młodej Polski rolę niezwykłą. Na przełomie XIX i XX wieku
było miejscem, w którym zacierały się kordony zaborców i zatracały się
separatyzmy dzielnicowe. Atmosfera pod Giewontem sprzyjała swobodnej
wymianie myśli, twórczości artystycznej i działalności społecznej. Lud
góralski i jego kultura, przyroda tatrzańska zaznaczyła się w sztuce
specyficznym kierunkiem zwanym "szkołą tatrzańską".
Stąd właśnie,
spod Tatr, miało się dokonać tak długo oczekiwane odrodzenie narodu.
Specjalną misję w kulturze narodowej miał odegrać "styl zakopiański".
Jego twórca Stanisław Witkiewicz, świadomie nobilitował sztukę górali,
traktując ją jako najbardziej autentyczny relikt naszej prapolszczyzny,
znak plemienności i narodowego ducha, symbol niezniszczalności polskiej
jako dobro najwyższe. Witkiewicz planował kulturową ofensywę, która miała
wyjść spod Tatr, ogarnąć cały kraj i spowodować odrodzenie kultury narodowej
w każdej dziedzinie począwszy od przedmiotów codziennego użytku, jak
spinki, broszki, meble, a skończywszy na domach i kościołach. Chciał
Witkiewicz nakryć cały kraj stylowymi dachami i złączyć pod nimi wszystkie
warstwy społeczne.
Dlatego "stylu zakopiańskiego" nie należy rozpatrywać
tylko w kategoriach technologicznych czy też architektonicznych, ale
należy widzieć przede wszystkim jego aspekt narodowy, ściśle powiązany
z ówczesną sytuacją polityczną. Inspiracją dla Stanisława Witkiewicza
była góralska chata, do której twórca "stylu zakopiańskiego" wprowadził
szereg nowych elementów, polepszając standard domów, przy zachowaniu
ich stylowości. Pierwszy budynek w stylu zakopiańskim Koliba został wybudowany
w latach 1892 1893 przez góralskich cieśli Józefa Kasprusia Stacha i
Macieja Gąsienicę Józkowego dla Zygmunta Gnatowskiego, ziemianina z Ukrainy.
Gnatowski i przyjaciel Witkiewicza, kolekcjoner sztuki ludowej z Podhala,
współzalożyciel Muzeum Tatrzańskiego przeznaczył Kolibę na pensjonat.
Mieszkała w nim m. in. Helena Modrzejewska. W setną rocznicę zbudowania
Koliby zostało w niej urządzone Muzeum Stylu Zakopiańskiego jako Oddział
Muzeum Tatrzańskiego im dr T. Chałubińskiego. |
